YUKARI
 ANA SAYFA > KOZMETİK MİKROBİYOLOJİSİ
KOZMETİK ÜRÜNE MİKROORGANİZMALARIN ETKİLERİ


Değişik yollardan kozmetik ürüne giren mikroorganizmalar, çeşitli hidrolitik enzimleri kullanarak üründe bulunan maddeleri metabolize ederler. Bunun sonunda da, koku veya gaz oluşumu, renk ve ürünün viskozitesinde değişikliklere neden olabilirler. Üründeki bozulma, kendini aylarca göstermeyebilir; mikroorganizmalar kendilerini ortama uyarladıktan sonra üreme gerçekleşebilir. Ürünün saklanması süresince, pH’nın biyolojik olarak uygun bir düzeye gelmesi, bozulma olayının ortaya çıkışını geciktirebilir. Etkiler şu şekilde sıralanabilir;

a. Gözle görülür etkiler: Sıvı kozmetik formülasyonlarda, kontamine eden mikroorganizmalar, çökelti, bulanıklık veya ince bir zar oluşumuna neden olabilirken, daha katı preparatlarda, sıklıkla renkli olmak üzere, bakteri, maya ve küf kolonileri oluşabilir.

b. Renk değişiklikleri: Kozmetik ürün içindeki maddelerin oksidasyonu çoğunlukla renk değişikliklerine neden olmaktadır. Üründeki bileşenlere bağlı değişikliklerin bir sonucu olarak, pH, redoks veya organizmanın metabolik değişiklikleri sonucu veya kontaminant mikroorganizmaların oluşturduğu pigmentler renk değişikliklerine yol açmaktadır.

c. Gaz oluşumu ve pH değişimi: Kozmetik ürünlerdeki oksijen eksikliği, mikroorganizmaların fermentasyona sebep olmalarına yol açar. Fermentasyon sonucu organik asit ve gaz meydana gelir. Organik asitler pH’da düşmeye, oluşan gaz ise baloncuk ve köpüklere neden olur. Kozmetik ürünlerin çoğunda gerekli bir madde olan gliserin, bazı mikroorganizmalar tarafından kolaylıkla fermente edilir.

d. Tat değişiklikleri: Ağız çevresinde kullanılan ürünlerde mikrobiyolojik kontaminasyon sonucu oluşan bozunma ile ürün tadında değişiklikler olduğu bildirilmiştir.

e. Koku ile ilgili etkiler: Birçok mikroorganizmanın karakteristik koku oluşturduğu, çeşitli aroma oluşturan bakterilerin tanımlandığı bilinmektedir. Bu aromalardan en tipik olanları, hidrojen sülfür gibi kükürt içeren metabolitler, yağ asitlerinin kötü kokusu, enzimlerin balığımsı kokusu ve amonyağın kokusudur.
Cosming Laboratuvar olarak çalışmalarımızdaki gözlemlerimize ve literatürlere dayanarak; Pseudomonas' ın karakteristik sabunsu kokusu olduğu için şampuan, sıvı sabun, saç kremi gibi ürünlerde çok sayıda Pseudomonas üremesine rağmen kokusunda değişiklik olmaması sebebi ile kokudaki değişiklikler algılanabilir değildir.

f. Yapı ile ilgili etkiler: Topikal preparatların deri üzerinde oluşturduğu his, kabul edilebilirlikleri için önemlidir. Kremler, topak veya kumlu hale gelebilir. Sıvı preparatlarda, deriye uygulandığında hissedilebilen viskozite değişiklikleri olabilmektedir.

g. Toksik etkiler: Kozmetik ürünlerin uygulanmasının ardından bazen irritasyon oluşabilmektedir. Bazı durumlarda, kontaminantların allerjik temas dermatit reaksiyonuna neden olabilen yabancı bir protein kaynağı olduğu veya fazla miktarda bir mikroorganizma metabolitinin primer irritasyon reaksiyonuna neden olabileceği bildirilmiştir. Özellikle göz, kontamine olmuş kozmetik ürünlerden kaynaklanan infeksiyonlara duyarlıdır. İrritasyona neden olan metabolitlerin direkt etkisi olması nedeniyle, bunları oluşturan mikroorganizmalar uzaklaştırılmış olsa bile bu metabolitlerin üründe kalmaları risk taşımaktadır.